coen_wessel (coen_wessel) wrote,
coen_wessel
coen_wessel

Waarom raakten de Corona-zieken en -doden uit beeld?

Een van de meer intrigerende vragen in de Corona-epidemie is, waarom er in Nederland in de tweede en de derde golf veel minder aandacht is geweest voor de zieken en de doden. Ongetwijfeld zullen allerlei psychologische mechanismes een rol spelen, maar een belangrijke oorzaak is ook de Nederlandse aanpak van de Corona-crisis: sturen op Intensive Care-capaciteit.

Nederland koos er voor om te sturen op de IC-capaciteit. Doel van de Corona-maatregelen werd er voor te zorgen dat de ziekenhuizen en dan met name de Intensive Care niet overbelast raakt.

Sturen op IC-capaciteit betekent dat er in de samenleving een zekere ruimte is om activiteiten door te laten gaan. Er zijn een beperkt aantal ‘bewegingen’ of activiteiten mogelijk. Als het aantal besmettingen laag is wat meer activiteiten, als het aantal besmettingen hoog is wat minder, maar de ruimte voor activiteiten is hoe dan ook schaars.

Wat we het afgelopen jaar gezien hebben is dat er een strijd is geweest over deze schaarste. Elke sector kwam voor zichzelf op. De bedrijven wilden dat ze zoveel mogelijk open bleven. De winkels en de horeca wilden open blijven, de kerken wilden open blijven, de sportscholen etc.

Voor een deel is die schaarste verdeeld volgens beginselen van gezond verstand: in een discotheek loop je veel kans op besmetting, dus het ligt voor de hand om de discotheek op slot te gooien. Maar bij andere sectoren lagen er allerlei afwegingen aan de verdeling van de schaarse ruimte ten grondslag die zeker ook met macht en invloed in Den Haag te maken hadden.

Wie precies de winnaars waren is me niet helemaal duidelijk (Schiphol, bedrijven?), maar de verliezers waren de kleinere winkels, de horeca, de theaters, de sportscholen en sectoren met extreem weinig lobby-macht, zoals de kermisexploitanten.

Ook rond de vaccinatie ontstond een machtsstrijd wie het eerst gevaccineerd moest worden: de meest kwetsbaren of toch het medische personeel? En wie van hen: ook de huisarts en ook de administratief medewerker? En waren er eigenlijk niet veel meer ‘noodzakelijke beroepen’, zoals de politie of de leraren en moesten ook zij niet eerder gevaccineerd worden?

Tijdens de eerste golf werd iedereen overspoeld en golden de maatregelen voor (bijna) iedereen: winkels en bedrijven waren gesloten, de treinen reden mondjesmaat, er was nauwelijks (woon-werk)-verkeer. Omdat iedereen deelde in hetzelfde lot was er een grotere mate van solidariteit en was er aandacht voor de meest direct getroffenen: de doden, hun nabestaanden en de zieken. Maar tijdens de tweede en de derde golf was er een veel groter verschil tussen sectoren en verschillende groepen burgers. Ieder moest opkomen voor het eigen belang. Bedrijven zaten te wachten op: wanneer mogen wij weer open. Burgers zaten te wachten op: wanneer mogen wij gevaccineerd worden. Zo verschoof de aandacht van een gezamenlijk kijken naar wie er slachtoffer waren, naar een individualistische kijken: wanneer word ik bevrijd. De zieken kwamen alleen nog maar in beeld als ‘besmettingscijfer’ dat moest dalen.

Een opgave voor een komende nationale Corona-herdenking wordt om uit de concurrentie-modus te komen. Zieken en doden worden zo weer mensen. En dan ontstaat er ruimte voor alles wat er verdrongen werd aan verdriet, levensvreugde en rouw.


Coen Wessel

Tags: corona
Subscribe

Recent Posts from This Journal

Comments for this post were disabled by the author